EPRDF is a ruling party committed to realize Ethiopia's Renaissance.

Tuesday, 18 April 2017

ለአድሎ በር የዘጋ ፌዴራላዊ ስርዓት




በክሩቤል መርሃጻድቅ 
በአንድ ወቅት በዓለም ከነበሩ ታላላቅ ስልጣኔዎች መካከል ትመደብ የነበረችው ኢትዮጵያ ስልጣኔዋ ተንኮታኩቶ እንዲወድቅና ለዘመናት ለቀጠለ የማያባራ ግጭትና የእርስበርስ ጦርነት የተጋለጠችው ብዙሃነትን በአግባቡ ማስተናገድ ባለመቻሏ ነው፡፡ ብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ህዝቦች በገዥዎች የተነጠቁ መብቶቻቸውን ለማስመለስ ታግለዋል፡፡ ለአብነት በ1960ዎቹ በኢትዮጵያ ውስጥ በተደረገው ህዝባዊ ትግል ይነሱ ከነበሩ ህዝባዊ ጥያቄዎች አንዱ የብሄር እኩልነት ነበር፡፡ 

በተመሳሳይ ሁሉንም መብቶች አፍኖ የነበረውን አምባገነኑን የደርግ ስርዓት ለማስወገድ በርካታ ኃይሎች የትጥቅ ትግል ጀምረው የነበሩ ቢሆንም ትክክለኛ ህዝባዊ ዓላማና የትግል መስመር ይዞ የተነሳው ኢህአዴግ ህዝቡን በትክክለኛው ህዝባዊ ዓላማ በማሰባሰብ ትግሉን መርቶ አምባገነኑን የደርግ ስርዓት አስወገዷል፡፡ ብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ህዝቦች በከፈሉት ክቡር መስዋዕትነትም መብቶቻቸውን ያለገደብ ያጎናጸፈና የቃል ኪዳን ሰነዳቸው የሆነውን የዴሞክራሲያዊ  ህገ መንግስት ባለቤት ለመሆን በቅተዋል፡፡ ከዚሁ በመነጨ አዲስ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ስርዓትም መገንባት ችለዋል፡፡

ከሁለት አስርት ዓመታት በፊት የነበሩ ጨቋኝ ስርዓቶች ይከተሉት በነበረው የተሳሳተ ሀገራዊ ፖሊሲ በህዝቦች መካከል ቅራኔ እንዲፈጠር አድርገው ቆይተዋል፡፡ እናም አዲስ የጸደቀው ህገ መንግስት በቀጣይነት ለህዝቦች አንድነትና እኩልነት ዋስትና መስጠት ነበረበት፡፡ ህዳር 29 ቀን 1987 ዓም በጸደቀው ህገ መንግስት መግቢያ የብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ህዝቦች መጪው የጋራ ዕድላቸው መመስረት ያለበት ከታሪካቸው የወረሱትን የተዛባ ግንኙነት በማረምና የጋራ ጥቅማቸውን በማሳደግ ላይ መሆኑን ያስቀመጠውም ለዚሁ ነው፡፡ 

በህገ መንግስቱ አንቀጽ 39 ደግሞ የብሔሮች ብሔረሰቦችና ህዝቦች የራሳቸውን ዕድል በራሳቸው የመወሰን መብት አጎናጽፏቸዋል፡፡ ከዚህ በተጨማሪም በህገ መንግስቱ ራሳቸውን በራሳቸው የማስተዳደር መብትም ተቀዳጅተዋል፡፡ 

በዚህ መሰረት ብሄሮች፣ ብሄረሰቦችና ህዝቦች ሀብታቸውን፣ ጉልበታቸውን እና እውቀታቸውን አቀናጅተው በጸረ ድህነት ትግሉ ላይ በመረባረብ ላይ ይገኛሉ፡፡ ዋነኛው የልማት መሳርያ የሆነው መሬት በአርሶ አደሩ እጅ ያለ ሀብት በመሆኑ መሬትና ማንኛውንም ሀብት አካባቢያቸውን ለማልማት እየተጠቀሙበት ይገኛሉ፡፡ 

ከላይኛው እስከ ታችኛው ባሉ የአስተዳደር እርከኖች ራሳቸው በሚመርጧቸው ሰዎች በመተዳደር ላይ ናቸው፡፡ ከቀበሌ እስከ ክልል ራሳቸው በመርጧቸው ሰዎች የሚተዳደሩ ከመሆናቸው በተጨማሪ በጋራ ጉዳዮችም ማለትም በፌዴራል ደረጃ በእኩል ተሳታፊነት መርህን መሰረት በማድረግ ተወክለዋል፡፡ በፌዴራል መንግስት ደረጃ የህዝብ ተወካዮችና የፌደሬሽን ምክር ቤቶች ተጠቃሽ ሲሆኑ በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ለአንድ ሰው አንድ ድምጽ በሚለው መርህ መሰረት ብሔር ብሔረሰቦች ራሳቸው መርጠው በሚልኩት ተወካዮች እንደ ህዝብ ብዛታቸው በእኩልነት መወከል ችለዋል፡፡ በቁጥር አናሳ የሆኑትም ቢያንስ አንድ የፓርላማ መቀመጫ እንዲኖራቸው ተደርጓል፡፡ በተጨማሪም በዓይነቱ ልዩ የሆነ ሁሉም ብሄሮች፣ ብሄረሰቦችና ህዝቦች የተወከሉበት የፌደሬሽን ምክር ቤት ተመስርቷል፡፡ 

የፌዴራል አስፈጻሚ አካላት ለህገ መንግስቱ ታማኝ መሆን፣ ሁሉንም የሀገራችን ህዝቦች በእኩልነት ማገልገልና ብቃት የሚሉ መስፈርቶችን በሚያሟሉ ግለሰቦች ይዋቀራል፡፡ ይህ እንደተጠበቀ ሆኖ በአስፈጻሚው መዋቅርም በተመሳሳይ የብሄር ተዋጽኦ እንዲጠበቅ እየተደረገ ነው፡፡ 

ከላይ ከተጠቀሱ ሁኔታዎች አንጻር ስናየው አዲሱ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ስርዓት ለሁሉም ብሄሮች፣ ብሄረሰቦችና ህዝቦች እኩል የመልማት ዕድልና የስልጣን ባለቤትነት የሰጠ ሲሆን ለአድልዎ በር የዘጋም ነው፡፡ በዚህም መሰረት ክልሎች ራሳቸውን በራሳቸው በማስተዳደር ላይ ናቸው፡፡  በክልሎቹ መልካም ውጤቶች ከተገኙ በዋናነት በየክልሉ ባለ ህዝብና አስዳደር ጥረት የተገኙ ተደርገው የሚወሰዱ ሲሆን ውደቀትም ካለ በተመሳሳይ የእነዚሁ አካላት ኃላፊነት ይሆናል፡፡ 

ሀቁ ይህ መሆኑ እያታወቀ ግን በፌዴራላዊ ስርዓቱ ላይ ያነጣጠረ ዘመቻ ሲደረግ ይስተዋላል፡፡ በተለይም የኪራይ ሰብሳቢነት ወኪል የሆኑት የጠባብነትና ትምክህት ኃይሎች የፌዴራል ስርዓቱ ስራ ላይ ከዋለበት ወቅት ጀምረው ጥላሸት መቀባታቸውን አላቆሙም፡፡  ከ1983 ዓም ዓም በፊት የነበሩት ጨቋኝ ስርዓቶች አምላኪ የሆኑ የትምክህት ኃይሎች ‹‹የብሔር፣ ብሔረሰቦችና ህዝቦች እስር ቤት›› ተብላ እንድትጠራ ምክንያት ሆነው የነበሩ ጨቋኝ ስርዓቶችን በማወደስና ስርዓቶቹ ጥሩ እንደነበሩ አስመስለው በማቅረብ አዲሱን ፌደራላዊና ዴሞክራሲያዊ ስርዓት ለማጥቃት የሚያደርጉትን ጥረት አጠናክረው ቀጥለዋል፡፡ እነዚህ የትምክህት ኃይሎች በህዝቦች የተባበረ ትግል እና ውድ መስዋዕትነት የተወገዱ ስርዓቶች አቀንቃኝ በመሆን የፌደራሊዝም ስርዓቱ ‹‹በታኝ ነው›› በሚል በውሸት ከማጥላላት ጀምሮ በርካታ የፈጠራና የአሉባልታ መረጃዎች ማሰራጨት ከጀመሩ ውለው አድረዋል፡፡ በህዝቦች መካከል መበላለጥ እንዳለ አስመስለው በማቅረብም አዲሱን ስርዓት ለማጥቃት ላይ ታች ሲሉ ይስተዋላል፡፡ 

በተመሳሳይ መልኩ ያለፉት ስርዓቶች በህዝቦች ላይ ያደረሱትን በደል አሁንም እንዳልቀረና እየቀጠለ እንዳለ አስመስለው የሚሰብኩ የጠባብነት ወኪል ኃይሎች በእኩልነትና በመደጋገፍ ላይ በተመሰረተው የፌዴራል ስርዓቱ ላይ የሚያደርጉት አሉታዊ ዘመቻ ቀጥሏል፡፡ 

በህዝቦች ላይ ይደርስ የነበረውን አስከፊውን ጭቆና ለማስወገድ መራራ ትግል አድርጎ ውድ መስዋዕትነት የከፈለው ኢህአዴግ በእኩልነት ላይ የተመሰረተው አዲሱ ፌደራላዊ ዴሞክራሲያዊ ስርዓት እንዲገነባም ጠንካራ ትግል አድርጓል፡፡ የብተና አደጋ ተጋርጦባት የነበረችውን ሀገር አንድነቷ ተጠብቆ እንዲቀጥል የሆነው በኢህአዴግ ግንባር ቀደም ትግል ብሄር ብሄረሰቦች ያጸደቁትን ህገ መንግስትና እሱን ተከትሎ በመፈቃቀድ ላይ ተመስርቶ የተገነባው አዲሱ ፌዴራላዊ ዴሞከራሲያዊ ስርዓት እውን በመሆኑ ነው፡፡

ኢህአዴግ የትምክህትና የጠባብነት አመለካከትና ተግባራት የፈዴራል ስርዓቱ ፈተና ወደማይሆኑበት ደረጃ ለማድረስ በመታገል ላይ ይገኛል፡፡ ሰሞኑን መደበኛ ስብሳበውን ያካሄደው የኢህአዴግ ምክር ቤት የፌደራል ስርዓቱ አድሏዊ እንደሆነ በማስመሰል በትምክህትና በጠባብ ኃይሎች ዘንድ አንዱን የበላይ ሌላኛውን የበታች በማስመሰል የሚቀርበው ፕሮፓጋንዳ መሰረተ ቢስ ከመሆኑም በላይ በህዝቦች ትግል የተመሰረተውን ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ስርዓቱን ለማጥቃት ያለመ መሆኑን በመገንዝብ በኋላ ቀር አመለካከቶቹና ተግባራቱ ምህረት የለሽ ትግል መደረግ እንደሚገባም ገምግሟል፡፡  

ኢትዮጵያ የጀመረችውን የህዳሴ ጉዞ ከዳር ማድረስ እና ያለማድረስ ጉዳይ በምናደርገው ትግል ላይ ይወሰናል፡፡ ኢህአዴግ የኪራይ ሰብሳቢነት ወኪል የሆኑት የትምክህትና ጠባብነት አመለካከትና ተግባራት በህዳሴ ጉዞው ላይ የተደቀኑ አደጋዎች መሆናቸውን አውቆ ሲታገላቸው ቆይቷል፡፡ ይሁንና የሚደረገው ትግል ውስንነቶች የነበሩበት በመሆኑ ከቅርብ ዓመታት ወዲህ እነዚህ የትምክህትና የጠባብት አመለካከቶችና ተግባራት ስልታቸውን በመቀያየር ፌዴራላዊ ዴሞከራሲያዊ ስርዓቱን ለማጥቃት እየተረባረቡ ይገኛሉ፡፡

የህዳሴው ጸር የሆኑት እነዚህ አመለካከቶችና እነሱን ተከትለው የሚመጡ አፍራሽ ተግባራትን ለመመከት የሚደረገውን ትግል ማጠናከር ኢትዮጵያን ወደ ብልጽግናና ስልጣኔ ለማድረስ ወሳኝ ነው፡፡ እናም ትግሉ ከሌሎች የልማት፣ የሰላምና የዴሞክራሲ ስርዓት ግንባታ ጋር ተቃኝቶ መሄድ ያለበት ነው፡፡ ኢህአዴግ የህዳሴ አመኬላ የሆኑት የጠባብነትና የትምክህት አመለካከቶችና ተግባራትን የማስወገድ ጉዳይ ለኢህአዴግ ብቻ የተተወ ጉዳይ እንዳልሆነ ይገነዘባል፡፡ ብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ህዝቦች በመፈቃቀድ ላይ የመሰረቱትን ስርዓት ለማጥቃት የሚያሴር ማንኛውንም ኃይል ለመፋለም የሚያደርጉትን ጥረት ከምን ጊዜውም በላይ ማጠናከር አለባቸው ብሎ ያምናል፡፡ 

Thursday, 13 April 2017

የሰላም ዋጋው ከተመን በላይ ነው




ሰላም የሁሉ ነገር ዋስትና ነው፡፡ ሰርቶ የመለወጥ፣ ወልዶ የማሳደግ፣ ወጥቶ የመግባት፣ ዘርቶ የማፍራት በአጠቃላይ በሰው ልጆች የእለት ተእለት ተግባር ውስጥ ከምንተነፍሰው አየር ያልተናነሰ ዋጋ አለው፡፡ ሰላም ከሌለ ነገ የለም፡፡ ስለነገ ማሰብም ማቀድም የሚቻለው በሰላም ውስጥ ነው፡፡ ስለ ሰላም አስፈላጊነት በዚህች በተወሰነች ገፅ ዘርዝሮ መጨረሽ ፈፅሞ የማይቻል በመሆኑ ይህን ያነሳሁበትን ጉዳይ ወደ ማብራራት ልሂድ፡፡

ውድ አንባብያን ታሪክ እንደሚዘክረው አገራችን በበርካታ ውጣ ውረዶች ውስጥ አልፋ ዛሬ በምናየው ተነፃፃሪ ሰላም፣ ልማትና እድገት ውስጥ የምትገኘው አገር የማስተዳደር ኃላፊነት የተረከበው ልማታዊና ዴሞክራሲያዊ መንግስት እና ህዝባችን የአገራችን ሰላም በአስተማማኝ ሁኔታ እንዲሰፍን በከፈሉት ዋጋ፤ ህዝባችን በተባበረ ክንድ ድህነትን በማስወገድ ላይ በመረባረባቸው ነው፡፡ ሁላችንም እንደምንገነዘበው ባለፉት 25 ዓመታት አገራችን የማሽቆልቆል ጉዞዋን ገትታ ፈጣንና አለም አቀፋዊ ዕውቀናን ባገኘ የእድገት ምህዋር ውስጥ ትገኛለች፡፡ ፈጣንና ተከታታይ የሆነ ኢኮኖሚያዊ ዕድገት በማስመዝገብ አገራችን ተስፋ የሚጣልባት የብርሁ ተስፋ ተምሳሌት መሆንም ችላለች፡፡  

በጥቅሉ በማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ፖለቲካዊ መስኮች ከጊዜ ወደ ጊዜ የተሻለ ውጤት በማስመዝገብ ድህነትን ለማስወገድ የሚደረገው ርብርብ ዛሬም ከሰላምና ልማት ወዳዱ ህዝባችን ጋር በተባበር ክንድና በይቻላል መንፈስ ተጠናክሮ ቀጥሏል፡፡ ይህ ነባራዊ ሁኔታ እንደተጠበቀ ሆኖ ዛሬም ወደፊት ከመጓዝ አግደውና ጠፍንገው የያዙ ተግዳሮች ቀላል የሚባሉ አይደሉም፡፡ ኢህአዴግ ባለፉት 15 የተሃድሶ ዓመታት በልማት፣ በሰላም እና በዴሞክራሲ መስኮች የተመዘገቡ ለውጦችን በጥልቅ ተሃድሶ ግምግማ በመለየትና እንቅፋት ያላቸውን በመለየት የቀጣይ ትኩረት አቅጣጫዎች ላይ ሰፊ ትኩረት ስጥቶ በመስራት ላይ ይገኛል፡፡ ካሳለፍነው ዓመት ጀምሮ በአገራችን የተፈጠረው አለመረጋጋትም ለቀጣይ ስኬታችን እንቅፋት የሚሆን በመሆኑ መቋጨት እንደሚገባው በመደምደም ወደተግባር ከገባም ውሎ አድሯል፡፡  


በአገራችን ለዓመታት ተገንብቶ የቆየው ሰላማችን ላይ ጥላ ያጠላው ካሳለፍነው ዓመት ጀምሮ የታየው አለመረጋጋትና ግጭት ለዓመታት በገነባናቸው ልማቶችና ሃብቶች ላይ ያነጣጠር ከኢትዮጵያዊነት ወግና ባህልም ጭምር ያፈነገጠ በመሆኑ ጉዳዩን ሰከን ብሎ በማየት ህገመንግስታዊ ስርዓቱን ለማስጠበቅና ከድህነት ጋር የምናደረግ ትግል ላይ እንቅፋት ሆኖ እንዳይቀጥል ብሎም የሁሉ ነገራችን መሰረት የሆነውን ሰላም በአስተማማኝ ሁኔታ መገንባት ስለሚገባ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ማወጅ ግድ ሆኖ በመገኘቱ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ እንዲታወጅ ሆኗል፡፡ ኢህአዴግ ወትሮም ቢሆን ለህዝብ ያለውን ውግንና በተጨባጭ ማስመስከር የቻለ ከህዝብ አብራክ ወጥቶ ለህዝብ ጥቅም መከበር ዋጋ የከፈለ ድርጅት ለመሆኑ የአገራችን ህዝቦች ህያው ምስክሮች ናቸው፡፡ ዛሬም እያደረገ ያለው ይህኑን ነው፡፡ 

ምንም እንኳን ባለፉት ዓመታት በመጣንባቸው መንገዶች የህዝብ ስልጣንን ያለአግባብ በመጠቀም እኩይ ተግባር ውስጥ የነበሩ አመራሮች ቢኖሩም ኢህአዴግ እንደ ድርጅት ከዚህ መሰረታዊ ክፍተት የፀዳ በመሆኑ ጉዳዩን በጥልቀት በመታደስ ንቅናቄ ውስጥ በማየት ከህዝብ ጥቅም አኳያ እየተመዘን መፍትሄ እንዲቀመጥላቸው ቀጣይ ስራዎችም በጥቅብ ዲስፕሊን እንዲሰሩ የማያወላዳ እርምጃ በመውሰድ ላይ ይገኛል፡፡ ኢህአዴግ የሚመራው ልማታዊና ዴሞክራሲያዊ መንግስት እንደ አገር ተጋርጦ የነበረውን አደጋም እየፈታበት ያለው መንገድ ለሰላም ካለው ቁርጠኝነት፤ ለህዝብ ካለው ውግንና በመነሳት መሆኑን መረዳት የሚያስፈልግ ይሆናል፡፡

ውድ አንባብያን መስከረም 28 ቀን 2009 ዓም በአገራችን ለስድስት ወራት የሚቆይ አዋጅ ታውጆ እንደነበር ይታወቃል፡፡ የህገመንግስቱ አንቀፅ 93 እንደሚገልፀው በአገራችን የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ለማወጅ አንድም ወረራ ሲያግጥም፣ ወይም ህገ መንግስቱን አደጋ ላይ የሚጥል ሁኔታ ሲፈጠር በሌላ በኩል ደግሞ የተፈጥሮ አደጋና የህዝብን ጤንነት አደጋ ላይ የሚጥል በሽታ ሲያጋጥም የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ይታወጃል፡፡ በአገራችን የተደነገገው አዋጅም መነሻ ከእነዚህ መካከል በግልፅ የተቀመጠው ህገ መንግስቱን አደጋ ላይ የሚጥል ሁኔታ በመፈጠሩና ይህንንም በተለመደው የህግ ማስከበር ስርዓት መፈፀም ሳይቻል በመቅረቱ መሆኑን መረዳት ይቻላል፡፡ 

በተለያዩ ድረ ገፆችና ማህበራዊ ሚዲያዎች እንደሚነበበውና አንዳንድ አፍራሽ ሃይሎች እንደሚያናፍሱት አዋጁ ህግና ስርዓት ባልተከተለ መልኩ አልያም መብትን በሚጋፋ መልኩ የተተገበረ ሳይሆን ህገ- መንግስታዊ መሰረት ያለውና ዓለም አቀም ተሞክሮም ጭምር ያለው መሆኑን መገንዝብ ግድ የሚል ይሆናል፡፡ በህገ መንግስቱ መሰረትም አዋጁን የመደንገግ ስልጣን ያለው የህዝብ ተወካዮች ም/ቤት ከመሆኑ ጋር ተያይዞ በዚህ መንፈስ ምክር ቤቱ በተሰጠው ስልጣን መሰረት አዋጁን የማፅደቅ ስራ ሰርቷል፡፡ ከዚህ ባለፈም አዋጁ የ6 ወር ጊዜው ከተጠናቀቀም በኋላ ህዝባችን ሰላሙ በአስተማማኝ ሁኔታ እስኪገነባ ድረስ አዋጁ መቀጠል እንደሚገባው በመግለፁ ብሎም በአገራችን አንዳንድ አካባቢዎች የሚታዩ ግጭቶች በመኖራቸው ምክር ቤቱ አዋጁን ለተጫማሪ 4 ወራት እንዲራዘም ደንግጓል፡፡

አዋጁ አስቀድሞ መታወጁም ይሁን እንዲራዘም መደረጉ በቅን ልቦን ፋይዳው ለማን ብሎ ለመረመረ ቀላል መሆኑ አያጠያይቅም፡፡ አዋጁ ለሰላማችን ከሆነ ሰላማችን ለእኛ የእለት ተእለት እንቅስቃሴ መሰረት በመሆኑ ህፃን ከአዋቂ በሰላም ውስጥ ካልሆነ አንድም እርምጃ መጓዝ ስለማይቻለው አዋጁ ለሁሉም ሰላማዊ ዜጋ የላቀ ፋይዳ እንዳለው መገንዘብ ይገባል፡፡  
ውድ አንባብያን ላለፉት ዓመታት በአገራችን የተመዘገቡት የሚያጓጉና በተስፋ የመሰጡ ለውጦች በተጀመረው ልክ ተጠናክረው መቀጠል እነደሚገባው እሙን ነው፡፡ ለዚህ ፈተና የሆኑ ተግዳሮቶች ሁሉ በህይወታችን ላይ የተጋረጡና በመለወጣችን ላይ የመጡ በመሆናቸው መነቀል የሚገባቸው ይሆናል፡፡ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ ህግ መንግስቱን ለመጠበቅ፣ የዜጎች ሁለንተናዊ መብቶች ላይ የተደቀነውን አደጋ ለመከላከልና ሰላማዊ ወደሆነ ሁኔታ ለመለወጥ በመሆኑ ይህን አጀንዳ ለማብጠልጠል የሚራወጡ አካላት ራሳቸውን ትዝብት ውስጥ ከመክተት የዘለለ ትርፍ እንደማያገኙ እሙን ነው፡፡

በርካታ የዓለማችን አገራት ሰለጠኑ የምንላቸውን ጨምሮ በአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ውስጥ አልፈዋል አሁንም አገራቸውን ለመጠበቅ በአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ውስጥ ያሉ አገራት እንዳሉ ይታወቃል፡፡ ዓላማው አንድም ከፈተጥሮ አደጋ አልያም ከሰው ሰራሽ አደጋ አገርን ለመጠበቅ አስገዳጅ ሁኔታ ውስጥ ሲገባ የሚደነገግ ነውና በዚህ መንፈስ በመረዳት ሁሉም ዜጋ እንደጀመረው ሁሉም ሰላሙን በመጠበቅ የሚያጠፋውንም በሰከን አዕምሮ እንዲያስብ በመገሰፅ በቀጣይ ሩቅ ለመድረስ የያዝነውን እቅድ ለማሳከት መሰረት ለሆነን ሰላማችን ዘብ እንቁም፡፡ ሰላም በዋጋ አይተመንም፡፡ ሰላም ከምንተነፍሰው አየር ያልተናነሰ ዋጋ አላትና ለሰላማችን እንትጋ፡፡ ሰላም፡፡

Monday, 3 April 2017

ከህዳሴው ግድብ ጠንካራ የህዝብ ተሳትፎ የምንማረው




በክሩቤል መርኃጻድቅ
መጋቢት 24ቀን 2003 ዓም አንድ ድንቅ ዜና በሁሉም ዘንድ ተሰማ፡፡ መገናኛ ብዙሃንም ማረፊያቸው የዜናቸው ማድመቂያ ይኽው ዜ ሆነ፡፡ በዚህ ባለንበት 21ኛው ክፍለ ዘመን ኢትዮጵያ አዲስ የታሪክ ባለቤት ለመሆን እየሰራች እንደሆነ በበርካቶች ዘንድ እምነት ተያዘ፡፡ ኢትዮጵያውያንም ያለፉት አያት ቅድመ አያቶቻችን በሰሩት ታሪክ መኩራት ብቻ ሳይሆን መጪው ትውልድ የአሁኑን ትውልድ የሚያደንቅበትና የሚዘክርበት ታሪክ ለመስራት የሚቻልበት ዕድል በመፈጠሩ በፌሽታ ዘለሉ፡፡ በቤሻንጉል ክልል ጉባ ተራሮች መሃል አዲስ ታሪክ ተፃፈ፡፡ የመተባበራችን ተምሳሌት፤ የአንድነታችን ምልክት፤ ድህነትን መስበሪያ መሳሪያችን የሆነው የኢትዮጵያውያን ህዳሴ ግድብ ከዛሬ ስድስት ዓመት በፊት በያዝነው ወር እውን ሆነ፡፡ 

ወርሃ መጋቢት  በልማትና በህዳሴ ዘመንን ትዘበራለች፡፡  በዚህች ወር ከስድስት ዓመታት በፊት በቀድሞ ጠቅላይ ሚኒስትር ታላቁ መሪ መለስ ዜናዊ የህዳሴው ግድብ የመሰረት ድንጋይ ተጣለ፡፡ ለዘመናት ከኪነ ጥበብ ማድመቂያነት ያልዘለለው የአባይ ወንዝን ታሪክ የሚቀይር የመሰረት ድንጋይ!

የግድቡን ግንባታ ካለ ጠንካራ የህዝብ ተሳትፎ ከዳር ማድረስ አይቻልምና ታላቁ መሪ መለስ ዜናዊ መላው የሀገራችን ብሄሮች፣ ብሄረሰቦችና ህዝቦች ለህዳሴው ግድብ ግንባታ እውን መሆን የአቅማቸውን አስተዋጽኦ እንዲያደርጉ ጥሪቸውን አቀረቡ፡፡ የኢትዮጵያ ህዝብም በአንድ ድምጽ ‹‹ሆ›› ብሎ  በመነሳት ለታሪካውዊ ጥሪ ፈጣን ምላሽ ሰጠ፡፡ የውጭ ወራሪዎችን  በጀግንነት ተዋግቶ በመመከት የደማቅ ታሪክ  ባለቤት የሆነው ህዝብ በሰላም ጊዜ አዲስ የብልጽግና ጀብድ ሊሰራ ተነሳ፡፡

እንደሚታወቀው ቀደምት አያትና ቅድመ አያቶቻችን የሀገራችንን ሉአላዊነት ጠብቀው በማቆየት ደማቅ ታሪክ አውርሰውናል፡፡ በ19ኛው ክፍለ ዘመን አውሮፓውያን አፍሪካን በቅኝ ግዛት በሚቀራመቱበት ወቅት ኢትዮጵያን በቅኝ ለመግዛት የመጣው ወራሪው የጣሊያን መንግስት እንደሌሎች የአውሮፓ ሀገሮች እድል አልቀናውም፡፡ ኢትዮጵያውያን ሉአላዊነታቸውን ለድርድር የሚያቀርቡ አልነበሩምና ወራሪውን ጣሊያን በዓድዋ ላይ ከባድ ሽንፈት አከናነቡት፡፡ እናም የአድዋ የኢትዮጵያውን የአይበገሬነት ዝና በዓለም አቀፍ ደረጃ ከፍ ብሎ እንዲናኝ ሆነ፡፡ የአድዋ ድልም ዓለም ስለኢትዮጵያውያን የሚዘክረው ድንቅ ታሪክ ሆኖ ተመዘገበ፡፡ በእርግጥ ኢትዮጵያውያን ከዓድዋ ጦርነት በፊትም ግብጾችንና ጣሊያኖችን በተደጋጋሚ አሸንፈዋል፡፡ በጉራዕና ጉንደት  የጦር ግንባሮች ኢትዮጵያውን የውጭ ወራሪዎች አሳፍረው መልሰዋል፡፡

እነሆ በዚህ ዘመን የኢትዮጵያ ህዝብ ሌላ አዲስ ታሪክ የሚሰራበት ምዕራፍ ላይ እንገኛለን፡፡  መላው ህዝቡ ጉልበቱን ጊዜውን እና እውቀቱን ለመስጠት የሚረባረብበትና ቋሚ የልማት ሃውልት የሚያቆሙበት አዲስ ምዕራፍ ተከፈቷል፡፡ ለዚህም ነው የመንግስት ሰራተኛው፣ ነጋዴው፣ አርሶ አደሩ…ወዘተ ለግድቡ የአቅሙን ለማድረግ እየተረባረበ የሚገኘው፡፡  

ለዘመናት ኢትዮጵያውያንን የበይ ተመልካች አድርጎ የታችኛው ተፋሰስ ሀገሮች ሲሳይ ሆኖ የኖረው የአባይ ወንዝ በሀገሩ አረፍ ብሎ መብራት አመንጭቶ ጉዞው ይቀጥል ዘንድ ሲወሰን በኢትዮጵያውን ዘንድ ትልቅ ብስራት ሆነ፡፡

አንዳንድ የውጭ ኃይሎች ኢትዮጵያ የተፈጥሮ ሃብቶቿን እንዳትጠቀም የሚያደርጉት ጥረት እንዳለ ሆኖ በውሳጣችን ድክመትም ጭምር በአባይ ወንዝ ላይ ምንም ዓይነት የልማት ስራ ሳይሰራ ቆይቷል፡፡ በውጭ ኃይሎች አፍራሽ እንቅስቃሴ ምክንያት ታላቁን የህዳሴ ግድብ ግንባታ ለማከናወን የሚውል ብድርና እርዳታ ሊገኝ አልቻለምና የህዳሴው ግድብ ግንባታ በኢትዮጵያ መንግስትና ህዝብ ጫንቃ ላይ መውደቁ ግድ ሆነ፡፡ 

በኢህአዴግ የሚመራው ልማታዊና ዴሞክራሲያዊ መንግስት ምስጋና ይግባውና የአሁኗ ኢትዮጵያ በራሷ አቅም ትላልቅ የልማት ስራዎች ማከናወን የምትችል ሀገር ሆናለች፡፡ በጥንቱ ዘመን ከታላላቅ የዓለም ስልጣኔዎች የሚመደብ ስልጣኔ ባለቤት የሆነች ሀገር  ወደ ነበረችበት የገናና ዘመን ለመመለስ በትክክለኛ መንገድ ላይ መሆኗን የሚያረጋግጡ  ግዙፍ የልማት ፕሮጀክቶች በመገንባት ላይ ናቸው፡፡

በመሆኑም ድሮም ልማትን ተጠምቶ ለቆየው የኢትዮጵያ ህዝብ የህዳሴውን ግድብ ግንባታን ለማሳካት አስተዋጽኦውን አጠናክሮ እየቀጠለ ነው፡፡ የኢትዮጵያ ህዝብ ለህዳሴው ጉዞ ያለውን ድጋፍ አጠናክሮ የቀጠለው የታላቁን የህዳሴው ግድብ ፕሮጀክት የተጀመረውን የህዳሴ ጉዞ ለማሳካት ያለውን ትልቅ ፋይዳ በውል በመገንዘቡ ነው፡፡ 

እንደሚታወቀው ህዝብ ያላመነበት ልማት የትም ሊደርስ አይችልም፡፡ አንድ የልማት ፕሮጀክት ከዳር ማድረስ የሚቻለው  ህዝብ ያሳተፈ ሲሆን ብቻ ነው፡፡ 

ህዝብ ሳያምንበት የሚከናወኑ ማናቸውም ስራዎች የጊዜ ጉዳይ ካልሆነ በስተቀር አመቺ ሁኔታ ሲፈጠር ህዝቡ ራሱ ያፈርሳቸዋል፡፡ ለአብነት በደርግ ወቅት በግዳጅ የተተከሉ የደን ችግኞች፣ የተሰሩ ትምህርት ቤቶች፣ ጤና ጣያዎች..ወዘተ በማህበረሰቡ በራሱ ሊወድሙ ችለዋል፡፡ በግዳጅ እንዲጠበቁ ተደርገው የነበሩት ፓርኮች ስርዓቱ ሲወገድ የግጦሽ ስፍራ ሆነዋል፡፡ እንደ ቆርኪ ያሉት እንስሳትንም አድኖ ገድሎ ለራሱ ጥቅም አውሏቸዋል፡፡

ኢህአዴግና በኢህአዴግ የሚመራው ልማታዊና ዴሞክራሲያዊ መንግስት በሀገሪቱ በሁሉም መስኮች አስደናቂ ድል እንዲያስመዘገቡ ካስቻላቸው ምክንያቶች አንዱ በሁሉም እንቅስቃሴዎቻቸው ህዝብን አሳምነው ወደ ተግባር የመግባት የዳበረ ልምድ ስላላቸው ነው፡፡ ኢህአዴግ ‹‹ደርግን ማሸነፍ ተራራን እንደ መግፋት ይቆጠራል›› የተባለለትን ስርዓት ማስወገድ የቻለው ትክክለኛ መስመር ስላለው ብቻ አይደለም፡፡ ይልቁንስ  በመስመሩ ዙርያ ከህዝቡ ዘንድ መተማመን ላይ ድርሶ ህዝቡም ያልተቆጠበ ድጋፍ በማድረጉ እንጂ፡፡ 

የሀገሪቱን የኋልዮሽ ጉዞ ቀልብሶ ፈጣን ልማት ማስመዝገብ የቻለው ህዝቡን ከጎኑ በማሰለፉ ነው፡፡ ህዝብን ሳያሳምኑና ከጎን ሳያሳልፉ ፈጣን ልማት ማስመዝገብ ደግሞ የሚታሰብ አይደለም፡፡ እስከ ሩቅ ገጠሮች ጭምር የተስፋፋው የትምህርት ሽፋን፣ የጤና ልማት፣ የተፋሰስ ልማት እና የመሰረተ ልማት ግንባታ የህዝቡ ተሳትፎ የታከለባቸው ናቸው፡፡ የዴሞክራሲያዊ ስርዓት ግንባታ ሂደቱም ቢሆን ካለ ህዝቡ  ንቁ ተሳትፎ የተመዘገበ አይደለም፡፡ 

መላውን ህዝብ በህዳሴው ግድብ ግንባታ በከፍተኛ የባለቤትነት ስሜት ድጋፍ እያደረገ የሚገኘውም ከፍተኛ የሆነ የመልማት ፍላጎት እያሳደረ በመምጣቱ ነው፡፡ ለዚህም ነው በቢልዮን ብሮች ለግድቡ ግንባታ አስተዋጽኦ ያደረገው፡፡ የህዝቡ አስተዋጽኦ እስከአሁን ሳይቀዘቅዝ መቀጠሉ ደግሞ ህዝብና መንግስት በአባይ ግድብ ግንባታ ዙርያ አንድ ቋንቋ እየተናገሩ መሆናቸውን ያሳያል፡፡ 

አሁን መጠየቅ ያለብን በሌሎች የልማት መስኮችስ ህዝብን አሳምኖ የመስራት ባህሉና ችሎታው በቦታው አለ ወይ? የሚል ነው፡፡ እርግጥ ነው ህዝቡ ለህዳሴው ግድብ የሚያደርገው ጥረት ተጠናክሮ ቀጥሏል፡፡ በሌሎች የልማት ስራዎች እና መልካም አስተዳደርን ለማስፈን በሚደረጉ ስራዎች ግን ቀሪ ስራዎች እንደሚጠብቁ ማጤን ተገቢ ነው፡፡ 

ከህዝቡ የሚነሱ ቅሬታዎች በዋናነት ስራዎቹን በጋራ መተማመን ላይ ደርሶ ካለመስራት የሚመነጩ ናቸው፡፡ በመሰረቱ ከህዝብ ጋር ተማምኖ ለህዝብ የሚጠቅም ስራን ለመስራት ህዝባዊነት መላበስ፣ ከራስ ጥቅም ይልቅ ለህዝብ ጥቅም መቆም፣ ህዝቡ የሚፈልገውን ብቻ ለመፈጸም ቁርጠኛ መሆንን ይጠይቃል፡፡ ከቅርብ ዓመታት ወዲህ በተለያዩ የስልጣን እርከኖች እነዚህ መርሆች እየተጣሱ በመምጣታቸው ህዝቡ ቅሬታን እንዲያሳድር ሆኗል፡፡ 

ልክ እንደ ህዳሴው ግድብ ህዝቡን  በሁሉም የልማትና የዴሞክራሲያዊ ስርዓት ግንባታ ሂደቶች ላይ በማወያየት እና ግልጽነት በመፍጠር መተግበር ብቻ በህዝቡ ዘንድ የተፈጠሩ የመልካም አስተዳደር ቅሬታዎችን መቀነስ ያስችላል፡፡ እናም በህዳሴው ግድብና በሌሎች ልማቶች የተዘረጉ የህዝቡን እጆች ለሁለንተናዊ ልማቱ ትልቅ አስተዋጽኦ ይኖራቸው ዘንድ ከህዝብ ጋር ተማክሮና ተማምኖ የመስራት ባህል እንዳይሸረሸር መጠበቅ የግድ ይላል፡፡

Wednesday, 29 March 2017

ኢህአዴግ የመድብለ ፓርቲ ዴሞክራሲያዊ ስርዓቱን ለማጠናከር ከመቼውም ጊዜ በላይ ዝግጁ ነው፤ ተደራዳሪ ተቃዋሚ የፖለቲካ ፓርቲዎችም የጀመሩትን ገንቢ ሚና አጠናክረው እንዲቀጥሉ ጥሪውን ያስተላልፋል፡፡




በኢትዮጵያ ህዝቦች አብዮታዊ ዴሞክራሲያዊ ግንባር (ኢህአዴግ) እና በ21ዱ ሀገር አቀፍ ተቃዋሚ የፖለቲካ ፓርቲዎች መካከል የተጀመረው ድርድርና ክርክር በፓርቲዎቹ መካከል በመደማመጥና በመግባባት መንፈስ ለ7 ዙሮች በተሳካ ሁኔታ ሲካሄድ ቆይቷል፡፡ በእነዚህ የውይይትና የድርድር ጊዜዎች ፓርቲዎቹ የድርድርና የክርክር ረቂቅ ደንቡን በጋራ በማዘጋጀት፣ በውይይት በማዳበርና ገንቢ አስተያየቶችን በመስጠት ሃላፊነታቸውን በመወጣት ላይ ናቸው፡፡ የእስካሁኑ ሂደት የሚያሳየው ፓርቲዎቹ ለዚህ ሀገራዊና ወቅታዊ አጀንዳ ልዩ ትኩረት መስጠታቸውን ነው፡፡

መጋቢት 20/2009 ዓ.ም በተደረገው ውይይት ድርድርና ክርክሩን ማን ይምራው? በሚለው ጭብጥ ዙሪያ ተጨማሪ ጊዜ በመውሰድ ሰፊ ውይይት አድርገዋል፡፡ ፓርቲዎቹ ለሰባት ዙሮች ያደረጓቸው ውይይቶች በፓርቲዎች መካከል ያለው መደማመጥና  ሃሳብን በሰከነ ሁኔታ  በነፃነት የመግለፅ ልምድ እየደበረ መምጣቱን የሚያረጋግጡ ናቸው፡፡ ዛሬ ለሰባተኛ ጊዜ በተደረገው ውይይት ፓርቲዎች በአገራችን የመድብለ ፓርቲ ዴሞክራሲን ለማጎልበትና ወደ አንድ ደረጃ ከፍ ለማድረግ የሚያስችል ቁርጠኝነት እንዳላቸው የሚያረጋግጥ ነው፡፡ ዛሬ በተደረገው ውይይት ፓርቲዎቹ ውይይትና ድርድሩን ማን ይምራው በሚለው ጭብጥ ላይ ሰፊና ጥልቀት ያለው ውይይት አድርገዋል፡፡ ፓርቲዎቹ መነሻ ምክንያቶቻቸውን በዝርዝር በማቅረብ አቋሞቻቸውን አንፀባርቀዋል፡፡ ኢህአዴግን ጨምሮ አብዛኞቹ የፖለቲካ ፓርቲዎች ‹‹ውይይትና ድርድሩ መመራት ያለበት በራሳችን ነው›› ሲሉ ሌሎች ስድስት ፓርቲዎች ደግሞ ድርድሩን  “ነፃና ገለልተኛ አካል” ይምራው የሚል ሃሳብ አራምደዋል፡፡ ዛሬ በፓርቲዎቹ መካከል በተደረገው የሰከነ ውይይት ድርድሩ በማን ይመራ በሚለው ጭብጥ ላይ አብዛኞቹ ፓርቲዎች የጋራ አቋም ያራመዱ ሲሆን ስድስት ፓርቲዎች የፓርቲ አባሎቻቸውና አመራሮቻቸው ጋር ተጨማሪ ውይይት ማድረግ እንደሚገባቸው በመግለፅ ተጨማሪ የጊዜ ቀጠሮ ለሚያዚያ ሁለት ተይዟል፡፡

ኢህአዴግን ጨምሮ የድርድሩ አካል የነበሩ አብዛኞቹ ፓርቲዎች ድርድሩን ማን ይመራው? የሚለው ሃሳብ ላይ ጊዜ ከመውሰድ ወደ ዋናዎቹ አገራዊ አጀንዳዎች በመግባት ድርድሩን ማካሄድ እንደሚገባ ሲገልፁ ተደምጠዋል፡፡ ፓርቲዎቹ የሚደረገው ውይይትና ድርድር በራሳቸው በ22ቱ ፓርቲዎች መካከል በየጊዜው በሚዘዋወርና ለሁሉም እኩል እድል በሚሰጥ የአወያይነት ሚና (chairmanship) መፈፀም እንዳለበት ጠንካራ እምነት በመያዝ መነሻ ምክንያቶቻቸውን አስገንዝበዋል፡፡ በዚህም ድርድሩን በራሳቸው በፓርቲዎቹ መካከል ሊሆን ይገባል ያሉበትን ሁለት አበይት ምክንያቶች አስጨብጠዋል፡፡

የመጀመሪያውና ዋነኛው ምክንያት ድርድሩን በራሳቸው በፖለቲካ ፓርቲዎች መካከል እንዲሆን ማድረግ ሂደቱ ላይ የበለጠ መተማመንን ከመፍጠሩም በላይ የመድብለ ፓርቲ ዴሞክራሲ ስርዓቱን የሚያጠናክረው ነው፡፡ አንዳንድ ተቃዋሚ የፖለቲካ ፓርቲዎች “ነፃና ገለልተኛ አካል” በሚል ሽፋን ድርድርና ክርክሩን የመምራት ሚና በሌሎች ኃይሎች እጅ እንዲወድቅ መፍቀዳቸውም የድርድር ሂደቱን ከማስተጓጎልና በራሳችን የፖለቲካ ጉዳይ ሌላ አካል እንዲፈተፍት ከመፍቀድ የዘለለ ፋይዳ ይኖረዋል ብለው እንደማያምኑና ሂደቱን ለመምራት ፓርቲዎቹ በራሳቸው በቂ መሆናቸውን ብሎም ሉዓላዊነትን አሳልፎ መስጠት እንደማይገባም ኢህአዴግን ጨምሮ አብዛኞቹ ፓርቲዎች አስረግጠው ገልፀዋል፡፡ ከዚህ ባሻገር የውስጥ ሃይልም ቢሆን ከፖለቲካ ውግንና ነፃ የሚሆን ባለመሆኑ በራሱ የድርድሩ ሂደት ላይ እንቅፋት መሆኑ አይቀሬነቱ አያጠራጥርም፡፡ ከዚህ ነጥብ በመነሳት ኢህአዴግና አብዛኞቹ ፓርቲዎች ራሳቸው የድርድር መድረኩን መምራት አለባቸው ሲባል በቀጣይ በሚከራከሩባቸውና በሚደራደሩባቸው ሀገራዊ የፖለቲካ አጀንዳዎች ላይ “ነፃና ገለልተኛ” የሆነ አካል ሊኖር እንደማይችል ከመገንዘብም ጭምር ነው፡፡ ይህ እንደተጠበቀ ሆኖ ማንኛውም የውጭም ሆነ የሀገር ውስጥ ሃይል በድርድር ሂደቱ የመሳተፍ ፍላጎት ካለው በታዛቢነት መሳተፍ እንደሚችል፤ ነገር ግን የመድረክ መሪ ሊሆን እንደማይገባ አቋማቸውን ግልፅ አድርገዋል፡፡

በሁለተኛ ደረጃ ኢህአዴግና አብዛኞቹ ተቃዋሚ የፖለቲካ ፓርቲዎች የሚከተሉት የፖለቲካና የርዕዮተ ዓለም ልዩነት እንደተጠበቀ ሆኖ ቁልፍ በሆኑ የፖለቲካ ጉዳዮች ላይ አቋም እያራመዱ በሰጥቶ መቀበል ላይ የተመሰረተ ጠንካራ ድርድርና ክርክር ይደረጋል ብለው ያምናሉ፡፡ እነዚህ የፖለቲካ አስተሳሰቦችና እነርሱ ላይ ተመስርቶ የሚካሄዱ ክርክሮች ታዲያ የትኛውንም ወገን ወደ አንድ ጎን ስበው አቋም ከማስያዝ የሚቀሩ ሊሆኑ አይችሉም፡፡ በአንድም ሆነ በሌላ መንገድ በያዘው አቋም ላይ ተመስርቶ የማደራደር ሚናን የተረከበ ሶስተኛ ወገን ደግሞ ፓርቲዎቹ ላይ ፍላጎቱን ለመጫን የቻለውን ያክል ትግል ማድረጉ አይቀርም፡፡ ይህ በኢህአዴግና በፓርቲዎች መካከል በሚደረጉ ድርድርና ክርክሮች ሊያልፍ የሚገባው ውድ ጊዜ በፍሬ አልባ የሶስተኛ ወገን ጣልቃ ገብነትና ይህንኑ ተቃውመው በሚሰነዘሩ አስተያየቶች እንዲባክን እድል የሚከፍት ነው የሚሆነው፡፡ የዚህን ሶስተኛ ወገን ሚና በማሳነስ በተራ የተናጋሪዎች ወረፋ ሰጪነት እንገድበዋለን ሊባል ይችላል፡፡ ይህም ቢሆን ግን እጅ ለሚያወጡ የፖለቲካ ፓርቲ ተወካዮች በየተራ እድል ለመስጠት ከሆነ ለምን ሌላ ሶስተኛ ወገን አስፈለገ? የሚል ጥያቄን ማስነሳቱ አይቀርም፡፡

ኢህአዴግ እና ተቃዋሚ ፖለቲካ ፓርቲዎች ድርድር ሲያደርጉ የአሁኑ የመጀመሪያቸው አይደለም፡፡ ለአብነት በ1997 ዓ.ም የተካሄደውን 3ኛ ዙር ሀገር አቀፍ ምርጫን ተከትሎ ፓርቲዎቹ ተደራድረዋል፡፡ ከ4ኛው ዙር ምርጫ ዋዜማ ጀምሮም ከበርካታ ፓርቲዎች ጋር ኢህአዴግ ተደራድሯል፤ ተከራክሯል፡፡ የፖለቲካ ፓርቲዎች የስነ ምግባር አዋጁን ፈርመው የጋራ ምክር ቤቱን ከመሰረቱ ተቃዋሚ ፓርቲዎች ጋርም በዘላቂነት ውይይቶች በመካሄድ ላይ ናቸው፡፡ እነዚህ መድረኮች ሁሉ የተመሩት በራሳቸው በፓርቲዎቹ ነው፡፡ ይህ መሆኑ ያስከተለው የፍትሃዊነት መጓደል ወይም አላስፈላጊ ጫና አልነበረም፡፡

እውነታው ይህ ሆኖ ሳለ አንዳንድ የፖለቲካ ፓርቲዎች ወደ ዋናው የድርድር አጀንዳ ሳይገባ የማቅማማት አዝማሚያ በማሳየት የመድብለ ፓርቲ ዴሞክራሲውን የሚያቀጭጭ አቋም ሲያራምዱ ተስተውሏል፡፡ አሁን ላይ ያለበቂና አሳማኝ ምክንያት መድረኮቹ በ“ነፃና ገለልተኛ አካል” ካልተመሩ ሂደቱ ፍትሃዊ አይሆንም በሚል አስቀድሞ የድርድሩን ውጤት ለመፈረጅ የሚደረገው ጥረትና አንዳንድ ተቃዋሚ ፓርቲዎችም ይህን የልዩነት ነጥብ መያዛቸው ድርድሩን ማን ይምራው ከሚል አጀንዳ ባሻገር ያለውን አገራዊ ተልዕኮ ላይ እንቅፋት የሚሆንና ሰላማዊና ዴሞክራሲያዊ የትግል መድረኮችን ከማጥበብ የሚዘል ፋይዳ ይኖረዋል የሚል ግምት የለም፡፡ ይህን አቋም የሚያራምዱ ፓርቲዎች በተከታታይ ዙሮች እንደተገለፀው ከኢህአዴግ ጋር የሁለትዮሽ ድርድር፣ በቡድንና ከአጠቃላይ ፓርቲዎች ጋርም ውይይት ለማድረግ ካስፈለገ ክፍት መሆኑ የተገለፀ በመሆኑ የድርድሩ ሂደት ላይ ብቻ በመታጠር ጊዜ መውሰዱ ተገቢ ነው ማለት አይቻልም፡፡ በመሆኑም በዚህ ጉዳይ ተጨማሪ የውይይት ጊዜ የጠየቁ ፓርቲዎች አገራዊ ከሆነው ሰፊ ተልዕኮ በመነሳት ሃሳባቸውን ወደ አብዛኞቹ የፖለቲካ ፓርቲዎች እንደሚያስጠጉ ይታመናል፡፡

ኢህአዴግ አሁን ለምንገኝበት የዴሞክራሲ ስርዓት እውን መሆን የኢትዮጵያ ሕዝቦች ያደረጉትን መራር ትግል በመምራት ለስኬት ያበቃ ድርጅት ነው፡፡ በዚህ ሂደት ውድ የኢትዮጵያ የቁርጥ ቀን ልጆች የማይተካ ህይወታቸውን ሰውተዋል፤ አካላቸውን አጉድለዋል፡፡ ይህ ዜጎች መስዋዕት የከፈሉለት የዴሞክራሲ ስርዓት በየወቅቱ የሚያጋጥሙትን ተግዳሮቶች እየተሻገረ አስተማማኝ መሰረት ወዳለው የመድብለ ፓርቲ ስርዓት እንዲሸጋገር ኢህአዴግ ዛሬም ተነሳሽነቱን ወስዶ እየሰራ ያለ ፓርቲ ነው፡፡ በተለያዩ አጋጣሚዎች እንደገለፀውም አንድም የፓርላማ መቀመጫ ከሌላቸው ተቃዋሚ የፖለቲካ ፓርቲዎች ጋር ያለምንም ቅድመ ሁኔታ ለመደራደር ፍቃደኝነቱን ያሳየው ከዚሁ ለዴሞክራሲያዊ ስርዓት ግንባታው ካለው ፅኑ እምነት በሚመነጭ እና በዳግም ጥልቅ ተሃድሶው ከለያቸው ችግሮች በመነሳት ለሕዝቡ የገባውን ቃል በተግባር ለመፈፀም ነው፡፡

በኢህአዴግ በተቃዋሚ የፖለቲካ ፓርቲዎች መካከል በርዕዮተ አለም ደረጃ ያለው መሰረታዊ ልዩነት እንደተጠበቀ ሆኖ የሀገራችንን የፖለቲካ ስርዓት በማጎልበት ሂደት ውስጥ ሁሉም ተደራዳሪ ፓርቲዎች የድርሻቸውን ሚናና ሃላፊነት እንደሚወጡ ይጠበቃል፡፡ በመሆኑም ተቃዋሚ ፖለቲካ ፓርቲዎች እስካሁን ባለው ሂደት ያሳዩትን ሙሉ ፍቃደኝነት እያደነቀ በቀጣይም የኢትዮጵያ ሕዝቦችንና የሀገራችንን የፖለቲካ ሉዓላዊነት ያከበረ፣ በሰጥቶ መቀበል መርህ ላይ የተመሰረተ የድርድርና ክርክር አቅጣጫን በመከተል ለዴሞክራሲ ስርዓት ግንባታው መጠናከር የበኩላቸውን ሃላፊነት እንዲወጡ ጥሪ ያቀርባል፡፡

መንግስትን እንደሚመራ ገዥ ፓርቲም ተቃዋሚ ፓርቲዎች የሚያቀርቧቸውን ሃሳቦች ለሕዝብ፣ ለሀገርና ለዴሞክራሲ ስርዓት ግንባታችን ካላቸው ጥቅም አንፃር በመመዘን የሕግም ሆነ የአፈፃፀም ማስተካከያዎችን ለማድረግ ዝግጁ መሆኑንም ዳግም ያረጋግጣል፡፡ ዛሬ ለሰባተኛ ዙር በተደረገው ውይይት ኢህአዴግና አብዛኞቹ የተቃዋሚ ፖለቲካ ፓርቲዎች እንደገለፁት ድርድሩን ማን ይምራው የሚለው ነጥብ ጊዜ ወስዶ የሚያከራክር ባለመሆኑ ወደ ዋናው አጀንዳ በመግባት ፓርቲዎችም ውክልና ለሰጣቸው አካል በሃላፊነት መንፈስ በመንቀሳቀስ ትልቅና የአገራችንን የመድብለ ፓርቲ ዴሞክራሲ ስርዓት ሩቅ ሊያደርስ በሚችለው አጀንዳ ላይ መረባረብ የሚገባ ይሆናል፡፡ ዛሬ እንደተስተዋለው ፓርቲዎች በብስለትና በሰከነ መንፈስ ሆነው ጉዳዩን በማጤን ሚያዚያ ሁለት ድርድሩን ማን ይምራው የሚለው አጀንዳ መቋጫ ተበጅቶለት በሙሉ መስማማት ውስጥ ኢህአዴግና ሃያ አንዱ ፓርቲዎች ወደ ቀጣይ የድርድር አጀንዳ እንደሚሸጋገሩ ይጠበቃል፡፡   

Monday, 27 March 2017

ለተሻለ ውጤት የጋራ ጥረት




በኤፊ ሰውነት
ኢህአዴግ የሚመራው ልማታዊና ዴሞክራሲያዊ መንግስት የአገራችንን ነባራዊ ሁኔታ ያገናዘበ ፖሊሲና ስትራቴጂ በመንደፍ ፋና ወጊ መሆኑ ግልፅ ነው፡፡ በአገራችን አሁን እየተተገበሩ ያሉት ፖሊሲዎችና ስትራቴጂዎችም አገር በቀልና ውስጣችንን ያገናዘቡ መሆናቸው ከነተግዳሮታችንም ቢሆን በለውጥ ውስጥ እንድንሆን ያስቻሉን ውጤታማ መሳሪያዎቻችን ናቸው፡፡ ኢህአዴግ በአገራችን ግብርና መርኢንዱስትሪ ልማት ፖሊሲ ተግባራዊ ማድረግ በመቻሉ ባለፉት ዓመታት ፈጣንና ተከታታይነት ያለው ኢኮኖሚያዊ እድገት ማስመዝገብ ተችሏል። ይህ እድገት አገራችን ከግብርና መር ኢኮኖሚ ወደ ኢንዱስትሪ መር ኢኮኖሚ ለምታደርገው መዋቅራዊ ሽግግር አቅምና መደላድል የመሆን ተልዕኮም አለው፡፡ የግብርና ክፍለ ኢኮኖሚያችን መጎልበት የኢንዱስትሪ ልማት እንዲፋጠን በር የሚከፍትና በተደጋጋሚ እንደሚገለፀው የኢንዱስትሪ ልማት አንቀሳቃሽ ሞተር የሆነው የግል ባለሃብቱ ይህን አጋጣሚ በመጠቀም በተለይ በማኑፋክቸሪንግ ኢንዱስትሪ ዘርፍ እንዲሰማራ የሚያበረታታ መሆኑ እሙን ነው፡፡  

መንግስት የግል ባለሃብቱ ወደ ማኑፋክቸሪንግ ዘርፍ እንዲገባ አስፈላጊውን ሁላ ርብርብ በማድረግ ላይ ይገኛል፡፡ የተለያዩ ማበረታቻዎችን ለግል ባለሃብቱ በማድረግ የማኑፋክቸሪንግ ኢንዱስትሪ ልማት እንዲፋጠን በትጋት እየሰራ ይገኛል፡፡ የኢንዱስትሪ ፓርኮች ልማት መንግስት የዘርፉን ልማት ለማፋጠን እየወሰዳቸው ካሉት እርምጃዎች ተጠቃሽ ነው፡፡   

የኢንዱስትሪ ልማት የመለወጥ፣ የብልጽግናና የስልጣኔ መለያ ነው። ዓለምን አንዱን ያደገ፣ ሌላውን ወደኋላ የቀረ ወይም በማደግ ላይ ያለ በሚል ክፍፍል ውስጥ እንድትገባ ያደረጋትም የኢንዱስትሪ ልማት እድገት የፈጠረው ሰፊ ልዩነት ነው፡፡ በአገራችንም የኢንዱስትሪ ልማትን ማፋጠን ጊዜው የሚጠይቀው ወሳኝ ጉዳይ ሆኗል፡፡ ካለየተጠናከረ ያለ ጠንካራ የኢንዱስትሪ ልማት በዓለም አቀፍ ደረጃ ተወዳዳሪነትን መገንባትም ሆነ በአገር ውስጥ ራስን ችሎ ማቆም ፈፅሞ አዳጋች ይሆናል፡፡  

ኢህአዴግ በአገራችን የሚገነባው የኢንዱስትሪ ልማት በሰፊ መሰረትና አስተማማኝ በሆነ ሁኔታ እንዲሆን ሰፋፊ ተግባራት በማከናወን ላይ ነው፡፡ አስተማማኝ የሚሆነው ደግሞ የአገራችን ባለሃብቶች በሙሉ አቅማቸው በዘርፉ ሲሰማሩ ሲሆን ሰፊ መሰረት ሊይዝ የሚችለውም ከጥቃቅንና አነስተኛ ተቋማት ጀምሮ ከኪራይ ሰብሳቢነት በፀዳ አኳኋን በርካቶችን የያዘ ኢንዱስትሪ መገንባት ሲቻል ነው፡፡ የአነስተኛና ጥቃቅን ተቋማትን ማስፋፋትና በማኑፋክቸሪንግ ዘርፍ እንዲሰማሩ ማድረግ አንዱ ሲሆን ከላይ ለመግለፅ እንደተሞከረው የግል ባለሃብቱን ማሳተፍና ድጋፍ ማድረግ ሌላኛው የፖሊሲው ምሶሶ ነው፡፡ 

ኢህአዴግ አገር የማስተዳደር ህዝባዊ ኃላፊነት ሲረከብ በአገራችን በተለይ የኢንዱስትሪ ልማትን ከማፋጠን አኳያ አስቻይ ሁኔታ ያልነበረ በመሆኑ ባለሃብቱም ደፍሮ ሃብቱን የሚያፈስበት ሁኔታ አልነበረም፡፡ በአጠቃላይ የኢንዱስትሪ ልማቱ ከዜሮ ነው የተጀመረው ማለት ይቻላል፡፡ ይህን ሁኔታ በመቀየር ከፖሊሲ ጀምሮ የኢንዱስትሪ ልማቱን የሚያፋጥን አቅጣጫ በመቀየስ ኢህአዴግ የሚመራው መንግስት በርካታ ተግባራትን ፈፅሟል፡፡ በዚህም የኢንዱስትሪ ልማት እድገቱ ከጊዜ ወደ ጊዜ እየተሻሻለ የመጣበትን ሁኔታ ማስተዋል ይቻላል፡፡ 

ሰሞኑን የኢህአዴግ ስራ አስፈፃሚ ኮሚቴ የጥልቅ ተሃድሶ ንቅናቄው የደረሰበትንና በሁለተኛው የዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ዘመን የሁለተኛው ዓመት አጋማሽ አፈፃፀም ሪፖርት ግምገማ አድርጓል፡፡ የኢንዱስትሪ ልማት አፈፃፀሙ አንዱ አጀንዳ የነበረ ሲሆን የማምረቻ ኢንዱስትሪው 18.4 በመቶ እድገት ማስመዝገቡን ገልጿል፡፡ በሪፖርቱ እንደተመላከተው በዋናነት የኢንዱስትሪ ልማቱን ለማፋጠንና ባለሃብቱንም ለማበረታታት ጭምር የኢንዱስትሪ ፓርኮች ልማት በመፋጠኑና 2008 በጀት ዓመት አዳዲስ የኢንዱስትሪ ኢንቨስትመንቶች ወደ ስራ በመግባታቸው የለውጡ መነሻ ተደርጓል፡፡ 

ከዚህ አኳያ ስራ አስፈፃሚ ኮሚቴው አገራዊ አቅም ለማጎልበት የሚረዳውን የማምረቻ ኢንዱስትሪ ልማት በማፋጠን የኢኮኖሚ መዋቅራዊ ሽግግር ለማምጣት ትኩረት ተሰጥቶት እየተከናወነ መሆኑን ተመላክቷል፡፡ 13 የሚሆኑ የኢንዱስትሪ ፓርኮች ልማት ስራ በተሻለ አፈፃፀም እየተከናወነ መሆኑንም አስታውቋል፡፡ ከእነዚህ የኢንዱስትሪ ፓርኮች መካከል በቦሌ ለሚ ምዕራፍ አንድ 20 እንዲሁም በሐዋሳ 11 የሚሆኑ የፋብሪካ ሼዶች ወደ ምርት በመግባት የውጭ ምንዛሬ ማስገኘት መጀመራቸውንም ገምግሟል፡፡   

ኢህአዴግ የኢንዱስትሪ ፓርኮች ልማት በአንድ ማዕከል ውስጥ የመሰረት ልማት አቅርቦት ችግር ሳይገታ በጥራትና በቅልጥፍና ማምረት እንዲችሉ የሚያደርግ በመሆኑ ባለሃብቱን በማበረታታትና በመሳብ ወደ ማምረቻ ኢንዱስትሪው እንዲያዘነብልና በረጅም ያሰበውን እቅድ የሚያሳካ በመሆኑ የፓርኮች ልማት ተጠናክሮ የሚቀጥል መሆኑንም አስታውቋል፡፡ 

በአገራችን የኢንዱስትሪ ልማት ታሪክ በ1983 በመንግስት ከተያዙት ውጭ እዚህ ግባ የሚባል መሰረተ ሰፊ የኢንዱስትሪ ልማት ያልነበረ ሲሆን በአሁን ጊዜ ከአነስተኛና ጥቃቅን ኢንተርፕራይዝ ወደ መካከለኛና ከፍተኛ ኢንዱስትሪዎች የተሸጋገሩትን ጨምሮ የአገር ውስጥና የውጭ ኢንቨስትመንት በመስፋፋቱ የኢንዱስትሪ ልማቱ ከጊዜ ወደ ጊዜ እያበበ መምጣት ችሏል፡፡ ከመንግስት አሰራሮችና የፋይናንስ ማበረታቻዎች ባሻገር የኢንዱትሪ ፓርክ ልማትም ለኢንዱስትሪ መስፋፋት የራሱን ጉልህ ድርሻ እያበረከተ ነው፡፡ በጥቅሉ ከላይ ያነሳናቸው ነጥቦች ልማታዊና ዴሞክራሲያዊ መንግስታችን አገራችንን ወደፊት ሊያራምዱ በሚችሉ ዘርፎች ላይ ትኩረት በማድረግ ከድህነት ጋር የምናደርገውን ትግል በድል ለመወጣት ርብርብ ላይ መሆኑን የሚያረጋግጡ ናቸው፡፡ 

በሌላ በኩል ስራ አስፈፃሚ ኮሚቴው ካያቸው ዓበይት ጉዳዮች መካከል የማህበራዊ ልማት ዘርፍ ይገኝበታል፡፡ በአገራችን የማህበራዊ ልማት ስራችን ከጊዜ ወደ ጊዜ በበርካታ ስኬቶች እየታጀበ ለመምጣቱ የለውጡ ባለቤት የሆነው ህዝቡ ህያው ምስክር ነው፡፡ የትምህርትና የጤና ልማት ስራችን ከጅማሬው አንፃር ሲታይ በእመርታዊ ለውጥ ውስጥ ይገኛል፡፡ የኢህአዴግ ስራ አስፈፃሚ ኮሚቴም በትምህርትና ጤና ዘርፍ የተገኘውን ስኬት በሚዛኑ በማየት በቀጣይ ጉድለቶቹ ላይ መረባረብ እንደሚገባ አስምሮበታል፡፡

በትምህርት ልማት ዘርፍ የትምህርት ተደራሽነትና ጥራት ለማረጋገጥ የተከናወኑ ስራዎች ውጤታማ እንደነበሩ ገምግሟል፡፡ ሰፋ ያለ ጉድለት የሚታይባቸውን የመዋዕለ ህፃናትና የከፍተኛ ትምህርት ተሳትፎ ለማሳደግ ትኩረት እንደሚያሻና የአንደኛ ደረጃ መጠነ ማቋረጥ ለማስቀረት መረባረብ እንደሚገባም አመላክቷል፡፡ በተመሳሳይ የጎልማሶች ትምህርትም ለህዳሴ ጉዞው ከሚኖረው ፋይዳ አንፃር በመመዘን በቀሪ ጊዜ ውጤታማ ስራ ለማከናወን መረባረብ እንደሚገባ አቅጣጫ አስቀምጧል፡፡
 
ኢህአዴግ የሚመራው ልማታዊና ዴሞክራሲያዊ መንግስት ለሰው ሃይል ልማት ትኩረት በመስጠት የሰው ሃይል ልማትን ሊያበለፅጉ የሚችሉ አሰራሮችን ጭምር ተግባራዊ በማድረግ ከመጀመሪያ ደረጃ እስከ ምርምር ድረስ ያለውን የሰው ሃይል ልማት እያጠናከርና ከአገሪቱ እድገት ጋር ሊመጣጠን በሚችል ደረጃ ለማድረስ እየተጋ ይገኛል፡፡ በአገራችን አሁን ያለው የሰው ሃይል ልማት ስራችንም በስኬት የታጀበ መሆኑም የተነሳንበት ዳራ ያረጋግጣል፡፡ በአገራችን በቅድመ 1983 ዓም ትምህርት ለአብዛኛው የአገራችን ህዝብ በፍትሃዊነት ይዳረስ ያልነበረ ከመሆኑ ባሻገር በገጠርና በከተማ፣ በብሄረሰቦች መካከልና ከፆታ አኳያም ቢሆን ተደራሸነቱ ችግር የነበረበት እንደነበረ ይታወቃል፡፡ 

ኢህአዴግ አገር የማስተዳደር ስልጣን ከተረከበበት ጊዜ ጀምሮ የትምህርት ተደራሸነት ከጫፍ እስከ ጫፍ እየጎለበት መምጣት ችሏል፡፡ ትምህርት ቅንጦት ሳይሆን መሰረታዊ መብት መሆኑን አስረግጦ በተግባር ማሳየትም ተችሏል፡፡ የ2008 የትምህርት ልማት ሪፖርት እንደሚያሳየው የትምህርት ተሳትፎን ለማሳደግ ቤት ለቤት በተደረገ ቆጠረና በተደረገው ርብርብ ከቅድመ መደበኛ እስከ 12ኛ ክፍል ብቻ 26 ሚሊዮን 413ሺህ 120 ተማሪዎች የትምህርት ገበታ ተቋዳሽ መሆን ችለዋል፡፡ 

መንግስት የቴክኒክና ሙያ ተቋማትን ማስፋፋት ላይ ባደረገው ርብርብም በ2008 ዓም 10 ነባር ተቋማትን ከማስፋፋት ባሸገር 42 አዳዲስ ተቋማት እንዲገነቡ በማድረግ የቅበላ አቅማቸውም በዛው ልክ ማደግ ችሏል፡፡ በተጨማሪ በዚሁ በጀት ዓመት በመንግስት ዩኒቨርሲቲዎች 123ሺህ 286 ተማሪዎችን ማስተናገድ ተችሏል፡፡ የምርምር ተቋማትና የመምህራንን አቅም ማሳደግም ተችሏል፡፡ የትምህርት ጥራትን ለማሻሻል የሚያግዙ አሰራሮች ተግባራዊ በመደረጋቸው ከመጀመሪያ ደረጃ ጀምሮ ያለው የመማር ማስተማር ሂደት በለውጥ ላይ ይገኛል፡፡ ትምህርት ቤቶች የምርምር ማዕከላትም ጭምር እየሆኑ መጥተዋል፡፡ የነገ የአገራችንን ፍላጎት መሸከም የሚችል ትውልድ ለመቅረፅም እየተጋ ይገኛል፡፡ እነዚህ ስኬቶች የተመዘገቡትም መንግስት ለትምህርት ልማት በሰጠው ትኩረት መሆኑ የማይታበል ሃቅ ነው፡፡

በማህበራዊ ልማት ዘርፍ ከትምህርት ልማታችን ባሻገር በጤና መስክ እንደ አገር የተመዘገበው ስኬት አገራችን ዓለም አቅፍ እውቅና ጭምር ያገኘችበት ነው፡፡ የኢህአዴግ ስራ አስፈፃሚ ኮሚቴም በተለይ የእናቶችና የህፃናት ሞት በመቀነስ የተመዘገቡ ስኬታማ ስራዎችን ተመልክቷል፡፡ የጤና ኤክስቴንሽን ፕሮግራም ለዚህ ውጤት መመዝገብ የአንበሳውን ድርሻ ይወስዳል፡፡ እናቶች የቅድመና ድህር ወሊድ ግንዛቤ እንዲይዙ በመደረጋቸውና በጤና ተቋማት የሚወልድ እናቶች ቁጥር በመጨመሩ የእናቶች ሞት ለመቀነሱ ምክንያት ሆኗል፡፡ 

በአገራችን በአሁን ጊዜ ከ38 ሺህ   በላይ የጤና ኤክስንቴንሽን በለሙያዎች በስራ ላይ ሲሆኑ የጤና ልማት ስራችንን የሚያሳልጡ የጤና ተቋማት ተደራሽነትም ጨምሯል፡፡ ከዚህ አኳያ የኢህአዴግ ስራ አስፈፃሚ ከጤና ኤክስንቴንሽን አገልግሎት ጋር በተያያዘ ማነቆዎችን በጥናት ላይ የተመሰረተ ምላሽ ለመስጠት መዘጋጀት እንደሚገባ ያመላከተ ሲሆን በዘርፉ የሚስተዋለውን የጥራት መጓደል ችግር ለመፍታትም ቀጣይ ትኩረት እንደሚሻ አስምሮበታል፡፡  

የአገራችን የህዳሴ ጉዞ እውን የሚሆነው በሁለንተናዊ መልኩ ያስቀመጥናቸውን ራዕዮችን ማሳካት ሲቻል ብቻ ነው፡፡ አገራችን የምትመራበት ግልፅ ልማታዊና ዴሞክራሲያዊ የሆነ ፖሊሲና ስትራጂ ባለቤት ናት፡፡ መመሪያዎችና አሰራሮችም እንዲሁ፡፡ እስካሁን የመጣንባቸው መንገዶች አልጋ ባልጋ አልነበሩም፡፡ ፈተናዎች እያጋጠሙን እና ፈተናዎቹን በብቃት እየተወጣን ብቻ ሳይሆን ለቀጣይ ጉዞም ትምህርት እየወሰድንባቸው ስለመጣን ነው በስኬት ጉዳና እንድንራመድ ያስቻሉን፡፡ በየደረጃው ያለ ባለድርሻ አካልም የህዳሴ ጉዟችንን ለማሳለጥ አስፈላጊውን ርብርብ እያደረገ መጥቷል፡፡ አሁንም ቢሆን በአንድ በኩል በየዘርፉ ያስመዘገብናቸው ስኬቶችን ይበልጥ አጠናክረን በመቀጠል በሌላ በኩል ደግሞ ያላሳካናቸው እቅዶች በእኛው የማስፈፀም አቅም ውስንነት ወይም ድክመት መሆኑን በመገንዘብ ነገን በጊዜ የለኝም መንፈስ እና በከፍተኛ ዲስፕሊን መረባረብ ያስፈልጋል፡፡ 

ጤናው የተጠበቀ፣ አቅሙ የጎለበትና ምርታማ የሆነ የሰው ሃይል በማፍራት የበለፀገች ዴሞክራሲያዊት ኢትዮጵያን መገንባት የሚቻለው በጋራ ጥረት በመሆኑ ሁሉም በየተሰማራበት መስክ በትጋትና በቁርጠኝነት ለተሻለ ውጤት መረባረብ ይገባዋል፡፡  ሰላም ለናንተ ይሁን፡፡